Historie van de camping en het Vranov stuwmeer

Het Vranov stuwmeer is een parel in het beschermd landschap Podyje

Geschiedenis van het onstaan van de Vranov stuwdam. De rivier de Dyje veroorzaakte in het verleden overstromingen waarbij alles in haar loop werd verwoest. De enige oplossing van deze situatie was een stuwdam te bouwen. De betonnen muur houdt 100 miljoen kubieke meter water tegen en met gebruikmaking van de stroom van het water wordt elektriciteit opgewekt in de stuwdam centrale.

Het eerste idee om de Vranov stuwdam te bouwen onstond voor de eerste wereldoorlog. De zoon van de Vranov bouwkundige Schmidt, student techniek en architectuur in Zwitserland, overhandigde, samen met een groep medestudenten, tijdens de vakantie van 1903 het ontwerp voor de bouw van de stuwdam bij Vranov nad Dyje.

Het project om gebruik te maken van de waterkracht om de stuwdam te bouwen werd uitvoerig besproken door de Podyje fabriek maatschappij (Thayawerke) in 1912. Voor een voor die tijd gewaagd project (voor Moravië) was geen geld in Oostenrijk-Hongarije. Na het onstaan van de Tsjechoslowaakse republiek in 1918 kwam er een overeenkomst met de Podyje fabriekswerken ,als investeerder van de stuwdam, en de Moravische en Silezische landsdelen m.b.v. de West Moravische elektriciteitscentrale.

In 1929 werden 3 matscappijen belast met de bouw van de Vranov stuwdam, t.w.: Tsjechisch Moravisch bouwmaatschappij in Praag, Lenna maatscappij in Praag en Pittel und Brausewetter inBrno. Het project werd aangevuld met nieuwe kennis van stuwdam bouw uit het buitenland en door het landsbureau in Brno uitgewerkt.

In maart 1930 begon men met de bouw van de dalstuw (in de Dyje rivier) bij Vranov nad Dyje (de grootste waterwerken in toenmalig Tjsechoslowakije) i.s.m. Nový Bítov werden 2 bruggen en ingenieurs werken in Nový Bitov gebouwd, o.l.v. ing. Karel Navrátil (hoogste landelijk bouworgaan). Het prokekt, waar tijdens het verloop 2500 mensen aan meewerkte, werd drieenhalfjaar later afgebouwd en in de herfst van 1933 begon het stuwmeer vol te lopen met water. De stuwdam is sinds 1934 in gebruik.

Het stuwmeer heeft een hoeveelheid water van cca.150 miljoen kubieke meter. De stuwdam laat water toe van de Želetavka die, bij de burcht Bitov, uimond in de rivier de Dyje. Het stuwmeer reikt tot aan 1,5 km onder Podhradí nad Dyje. Het meer heeft een totale lengte van 30km. Het diepste punt (46m) is direct bij de dam en onder de eerste brug bij Bitov reikt het ongeveer 30 meter. De waterspiegel van het stuwmeer heeft een oppervlakte van 763 ha. en bevindt zich 351m boven de zeespiegel.

De briljante stuwdammuur is gebouwd als een zwaartekrachtmuur van gegoten beton. De dikte van de dam is aan de basis, 27 m en op de top 6m. De lengte, boven op de dam is 290 m en de hoogte vanaf de basis, is 54 m. De radius van de damboog is 500m. Twee versterkte blokken met een breedte van 27 m. verdelen de dammuur in drie delen. Bij de overbrugging, links en in het midden boven op de dam, kan een grote hoeveelheid water worden gesluisd. Bij de linker oever zijn bediende cascades , die het water van het bovenste deel van de dam, in de linker vleugelmuur, naar beneden laat stromen , waar het tot stilstand komt in een waterbasin onderaan de dam. De top van de stuwdam heeft een lengte van 122m en een capaciteit van 580 m3/sec. In de linkerkant komen 4 pijpleidingen uit van gemiddeld 1600 mm.,die het water doorlaten met een snelheid van 170m3/sec. In de rechterzijde van de dam zijn 3 buizen geplaatst van gemiddeld 2600mm., die het water doorstromen naar de elektriciteitscentrale bij de vijfde muur. In de centrale zijn drie Francoise turbines geplaatst, die ieder een vermogen hebben van 5,44 MW met een doorstroom van 15m3/sec. In de stuwdam zijn ter controle loodrechte schachten en drie wandelgangen gebouwd.

In 2002 werd het gebied getroffen door de overstroming van de rivier de Dyje, dat als uniek en buitengewoon werd beschouwd, en wordt de 500 jarige overstroming genoemd. De overstroming beschadigde de Vranov waterwerken , de betonnen konstruktie van de bovenkant van beide zijden van de stuwdam, de stenen bekleding en de steunmuren van de cascade. Ook waren de steunmuren van het waterbasin onder de dam en de waterafvoer van de elektriciteitscentrale beschadigd. Niet te verwaarloze schade ontstond eveneens bij de machines en het technische gedeelte dat het water laat doorstromen.

Deze schade, samen met het besluit van het staatsbedrijf om een maximale veiligheid voor de mens en hun eigendom te creëren, was de impuls om zonder uistel te beginnen met de reparatie. De reparatie, berust op de sanering van de betonnen kontruktie, werd begonnen in september 2003. De eerste fase met een kostenpost van 7,6 mil kč werd afgerond in augustus 2004. De tweede fase was technisch en financieël meer veeleisend en omvangrijk. Deze fase met een kostenpost van 44 mil CZK. Zou volgens het contract afgerond moeten zijn aan het einde van 2005. de afronding van deze reparatie is nog steeds bezig en word verwacht afgerond te zijn in de herfst van 2006.

Scheepsverkeer - verleden

De oudste exploitant van het waterverkeer was de scheepvaartvereniging. Ladislav Prchal met zijn boot „Lada“, exploiteerde het waterverkeer vanaf 1935. In 1947 werd de onderneming gefuseerd in de Podyjský bad en scheepsvaartvereniging. De vloot had 8 boten. De mooiste boot was de radestoomboot „Mir“, feestelijk gedoopt op 14 augustus 1949.

Tot de stoomboten behoorde ook de boot „Morava“, die tijdens de oorlog onder de naam Starnberg in 1939 vervoerd werd naar Wenen en werd weer op het stuwmeer in gebruik genomen op 16 augustus 1946. Het behoorde tot de snelste en mooiste boten van Vranov. Ze werd in 1965 uit de vaart genomen. Ook werd de stuwmeer boot „J.Máša“ uit de vaart genomen, later omgenoemd on „Brno“. Andere boten waren de snelboot „Praha“, personenboot „Hvězda“(ster), „Znojmo“, Hongaarse waterbus „Dunaj“(Donau), „Dyje“, „Vranov“ en „Košice“.

De langst in gebruik zijnde boot was de „Moskva“, die feestelijk gedoopt werd op 20 juni 1981 en dienst deed tot 1992. Tegenwoordig heet de boot „Moravia“, die u in Praag kunt zien bij de pier bij „Na Františku“ en is de meest succesvolle boot van de Praagse Moldau vloot.

Scheepsverkeer - heden

Vanaf juni 2006 is het scheepsvaartverkeer weer in gebruik. In de maanden van het laagseizoen is een rondvaart alleen met reservering mogelijk. In het hoogseizoen zijn er regelmatige openbare rondvaarten. Meer informatie op www.lodnidopravavranov.cz.

Vranov stuwdam vandaag

Dominerend bij het Vranov strand is tevens de steiger voor voetgangers (brug over de Zwitserse golf), gebouwd in jaren 1992 -1993, die het strand verbindt met de stuwdam.

Het Vranov stwuwmeer dient vandaag niet alleen als drinkwater reservoir, maar ook als centrum voor toerisme en rekreatie. Het meer is omgeven door bossen, stranden en hutten. Vervlochten met een buitengewone natuuromgeving, voornamenlijk diep insnijdende meanders, rotskliffen en bizarre rotsformaties. Het reliëf is bedekt met bladbegroeing, voornamelijk eiken, beuken, naaldbomen – grove den, spar en blauwe spar. Voor dit gebied is de buitengewone verscheidenheid aan planten- en dierensoorten karakteristiek. De weersomstandigheden zijn in de zomer zeer aantrekkelijk waarbij de temperatuur oploopt tot boven de 30°C en de watertemperatuur tussen de 20 en 25°C is. Het water is gedurende het gehele seizoen schoon en zonder algen. Het Vranov stuwmeer – Moravisch Adriatische kust (zoals de regio wordt genoemd) is een schilderachtige plek die duizenden bezoekers aantrekt uit het binnen- en buitenland.